LÀN SÓNG CÀ PHÊ THỨ BA

Làn sóng cà phê thứ ba là phong trào sản xuất cà phê chất lượng cao và xem cà phê như một nghệ thuật thủ công, chứ không đơn thuần là một hàng hóa. Làn sóng cà phê này bao hàm yếu tố chất lượng vào tất cả các khâu sản xuất, từ chọn nguồn giống, trồng trọt, thu hoạch đến chế biến cà phê, đồng thời kết chặt các mối liên hệ giữa nông dân, nhà thu mua, nhà rang xay, để nâng cao chất lượng cà phê nhân/rang.

Mối liên hệ với các làn sóng đã qua

Mối liên hệ với các làn sóng đã qua

Trong bài trước, chúng ta đã thảo luận về Lịch sử làn sóng cà phê thứ nhất và thứ hai. Folgers, Maxwell House là những cái tên mở đầu đại diện cho sự xuất hiện của cà phê hòa tan. Đây là giai đoạn người Mỹ tìm cách nhanh nhất, thuận tiện nhất để tiêu thụ Caffeine (mà không lâu sau là toàn thế giới). Sự ra đời của bao bì hút chân không cũng đã thúc đẩy nhu cầu về sản lượng cà phê tăng vượt bậc.

Đáp trả vấn đề trên, Starbuck – Với sự thừa hưởng “gen cà phê”  từ của hàng bán phê Peet Coffee đã trở thành công ty dẫn đầu cho làn sóng thứ hai, tiên phong trong việc phục hưng “chốn thứ ba” nhằm nâng cao trải nghiệm cà phê. Đây là giai đoạn chuyển biến mạnh mẽ nhất trong lịch sử ngành cà phê thế giới, khi hàng loạt từ vựng về cà phê ra đời như: Specialty coffee, Espresso, Latte,..

Mối liên hệ với các làn sóng đã qua

Những vấn đề chính trong làn sóng cà phê thứ ba

Như vậy ta thấy trong làn sóng đầu tiên, người tiêu dùng dẫn đầu, vì xuất phát từ chính nhu cầu mà cà phê hòa tan ra đời. Với làn sóng thứ hai, cà phê có chất lượng tốt hơn, nhưng tiếp thị mới thực sự là động lực do nhu cầu tìm đến không gian “chốn thứ ba” trong cộng đồng tăng cao. Với làn sóng cà phê thứ ba, quy trình sản xuất và tiếp thị đều chỉ là nhân vật phụ, sản phẩm lúc này có vai trò trung tâm. Điều này được thể hiện qua các yếu tố sau:

1. Xu hướng nghệ thuật hóa

Từ đầu thế kỷ 21, những xu hướng nối tiếp đã làm dậy lên làn sóng cà phê thứ ba. Đó là khi người trồng cà phê tập trung vào kỹ thuật canh tác các giống cà phê bản địa. Cà phê từ đây đã “ly khai” khỏi các quy trình máy móc tự động và bắt đầu những khâu chế biến thủ công. Các Barista đã trở thành những “bậc thầy” của hương vị, kiến thức và kỹ năng thông qua các khóa học (mà những làn sóng trước đây chưa từng tiếp cận). Người dùng bắt đầu tìm hiểu sâu hơn về nhiều chiều của hương vị cũng như các câu chuyện sau cốc Espresso của họ.

Ngày nay khi nhắc đến làn sóng thứ ba chúng ta có thế bắt gặp các thuật ngữ mang tính xương sống như: artisanal (nghệ thuật) và handcrafted product (sản phẩm thủ công),… Đây là một phần trong xu hướng phát triển của ngành công nghiệp cà phê, khi tính chất hàng hóa dần nhường bước cho tính thực phẩm và nghệ thuật.

Những vấn đề chính trong làn sóng cà phê thứ ba

2. Trải nghiệm mới mẻ từ Single Origin Coffee

Một bước tiến quan trọng khác trong làn sóng thứ ba là tập trung vào sự phong phú trong hương vị cà phê. Các công ty cà phê lớn bắt đầu ít tập trung hơn vào việc phối trộn nhiều loại cà phê với nhau mà thay vào đó nỗ lực giữ hương vị nhất quán của từng loại cà phê. Như vậy làn sóng thứ ba đã khơi lên các khái niệm về Single Origin Coffee. Những loại cà phê mang theo chỉ dẫn địa lý được canh tác tại những vùng thổ nhưỡng, khí hậu, độ cao đặc thù đã mang đến cho các nhà rang xay thách thức mới trong việc khai thác các đặc tính hương vị đa dạng hơn qua kỹ thuật chế biến, độ rang, quá trình chiết xuất,…

Cà phê bản địa - Single origin coffeeKhi ngày càng có nhiều nhà rang xay muốn làm nổi bật hương vị tự nhiên vốn có trong cà phê, các “cấu hình rang” nhạt hơn đã được áp dụng thay vì đốt cháy cà phê trong quá trình rang sẫm màu. Bằng cách này, chúng ta đã phát hiện ra các hương vị phức tạp hơn nhiều so với các hương vị cơ bản từng được biết đến trong cà phê. Qua đó, Vòng tròn hương vị cà phê được giới thiệu bởi SCAA đóng vai trò như một công cụ hữu ích để đo lường và xác định các hương vị khác nhau trong cà phê.

3. Cà phê thương mại bình đẳng và thu mua trực tiếp

Xuất phát từ mục đích muốn cung ứng các loại cà phê bản địa có chất lượng, nhiều công ty cà phê đã bắt đầu di chuyển ra khỏi các hệ thống Cà phê thương mại bình đẳng (Fair Trade) để thu mua trực tiếp (Direct Trade) từ nông dân.

Mặc dù trong thực tế, cà phê thương mại bình đẳng đã được phát triển từ lâu để tạo nên một thị trường công bằng, nhưng lại không có quy định hoặc giám sát nào đối với các nông trại cà phê để phân biệt các nông trại sản xuất cà phê chất lượng cao hơn từ các nông trại kém chất lượng. Mô hình thương mại trực tiếp đã cho phép cho các công ty cà phê hỗ trợ nông dân sản xuất với nguồn lực tốt hơn (giá thu mua cao hơn). Đồng thời, giúp tạo nên một cầu nối trực tiếp giữa khách hàng – nhà rang xay – người nông dân. Chuỗi cung ứng bền vững trên đã giúp nông dân tiếp cận với mức giá hợp lý nhất của thị trường, và mang đến sự minh bạch trong truyền thông cho nhà rang xay cũng như người tiêu dùng.

Các doanh nghiệp đại diện cho làn sóng cà phê thứ ba

Giống như các làn sóng cà phê từng diễn ra, luôn có những doanh nghiệp đi đầu với vai trò khởi xướng. Các doanh nghiệp dẫn đầu trong làn sóng thứ ba có thể kể đến như: Intelligentsia Coffee & Tea ở Chicago;  Counter Culture Coffee Bắc Carolina và nhà rang xay cà phê Stumptown ở Portland,… Các doanh nghiệp trên được gọi là “Big Three” vì đã thể hiện triết lý và mục tiêu của làn sóng thứ ba trong hoạt động của mình. Mỗi doanh nghiệp là một đại diện cho cà phê bền vững, cân bằng giữa hoạt động kinh doanh với các vấn đề xã hội, sinh kế, môi trường,..

CÀ PHÊ THỨ BALiệu có một làn sóng cà phê thứ tư?

Không ai tiên đoán được điều này, vì mỗi làn sóng được sinh ra và vận động theo sự phát triển của ngành cà phê thế giới chứ không phải cứ định nghĩa thì sẽ có. Song nếu tiên liệu về làn sóng thứ tư, chúng ta có thể mô phỏng theo cách: Sự nổi lên của hoạt động kinh doanh Specialty Coffee độc lập.

Đọc thêm trên trang web của chúng tôi: Lịch sử và sự phân chia làn sóng cà phê

Bình luận FB